Bookmark
In bài viết
22/04/2021 04:14
Pháp luật điện ảnh cần tạo ra hành lang pháp lý toàn diện để có thể điều chỉnh được tất cả các hoạt động liên quan đến lĩnh vực điện ảnh là kiến nghị của Phó Cục trưởng, Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng, Bộ Công thương Trịnh Anh Tuấn đưa ra tại Hội nghị tham vấn chuyên gia về góp ý xây dựng Luật Điện ảnh (sửa đổi) do Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội tổ chức.

Ông Trịnh Anh Tuấn, Phó Cục trưởng, Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng, Bộ Công thương phát biểu tại Hội nghị.

Ông Trịnh Anh Tuấn cho biết, căn cứ khoản 6, Điều 4, Luật Điện ảnh số 15/VBHN-VPQH ngày 15 tháng 07 năm 2020, hoạt động điện ảnh bao gồm sản xuất, phát hành và phổ biến. Do đó, lĩnh vực điện ảnh tại Việt Nam cũng phân chia thành 03 thị trường tách biệt: sản xuất – phát hành – phổ biến.

Ngoài ra, theo quy định tại khoản 2 Điều 13 Luật Điện ảnh hiện hành, các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài có thể tham gia hoạt động kinh doanh trên tất cả các công đoạn nêu trên.

Cho biết về công tác giám sát cạnh tranh trong lĩnh vực điện ảnh, Ông Trịnh Anh Tuấn cho biết, Cục Cạnh tranh và bảo vệ người tiêu dùng đã tiến hành công tác giám sát hoạt động cạnh tranh tại Việt Nam nói chung và hoạt động cạnh tranh trong lĩnh vực điện ảnh nói riêng nhằm phát hiện các dấu hiệu vi phạm quy định của Luật Cạnh tranh để kịp thời điều tra, xử lý, từ đó đảm bảo môi trường cạnh tranh công bằng, bình đẳng.

Đánh giá về mức độ cạnh tranh trong lĩnh vưc điện ảnh, ông Trịnh Anh Tuấn cho rằng, các doanh nghiệp trong nước (đặc biệt là doanh nghiệp sản xuất phim) luôn đặt ra quan ngại về cạnh tranh đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (trong đó chủ yếu là CGV):

Về sức mạnh thị trường của CGV: Các doanh nghiệp trong nước cho rằng CGV là doanh nghiệp có vị trí thống lĩnh thị trường trên công đoạn phát hành và phổ biến phim. Vì vậy, để khuyến khích nền điện ảnh Việt Nam phát triển, các doanh nghiệp trong nước đề nghị xây dựng chính sách phân biệt giữa doanh nghiệp nước ngoài và trong nước.

Tuy nhiên, quyền tự do kinh doanh của mọi tổ chức, cá nhân đã được ghi nhận tại Hiến pháp năm 2003, Luật Đầu tư, Luật Doanh nghiệp. Trong khi đó, CGV là doanh nghiệp Việt Nam có vốn đầu tư nước ngoài, được thành lập và hoạt động theo pháp luật Việt Nam. Do vậy, việc xây dựng các chính sách phân biệt nêu trên đi ngược với chủ trương của Đảng và pháp luật, chính sách của Nhà nước. Bên cạnh đó, dưới góc độ pháp luật cạnh tranh, việc doanh nghiệp đạt được vị trí thống lĩnh một cách hợp pháp không bị cấm theo quy định của pháp luật cạnh tranh. Luật Cạnh tranh chỉ cấm các hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường gây tác động tiêu cực đến môi trường cạnh tranh, quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp khác và người tiêu dùng.

Về các hành vi mang tính chất áp đặt hay loại bỏ của CGV: Các doanh nghiệp trong nước phản ánh về việc tỷ lệ phân chia doanh thu khác nhau giữa các phim CGV phát hành và các phim CGV phổ biến. Đối với các phim do CGV phát hành, tỷ lệ phân chia doanh thu của bên phát hành (là CGV) khi chiếu phim trên hệ thống rạp chiếu của doanh nghiệp khác là khoảng 50% tới 60%. Trong khi đó, đối với phim Việt Nam do doanh nghiệp khác phát hành và chiếu tại rạp CGV thì tỷ lệ phân chia doanh thu của doanh nghiệp phát hành chỉ ở mức 45% tới 60%. Doanh nghiệp trong nước cho rằng CGV đang áp đặt điều kiện cho doanh nghiệp khác trong ký kết hợp đồng mua, bán hàng hóa, dịch vụ.

Cũng bắt nguồn từ việc không thống nhất được tỷ lệ phân chia doanh thu, năm 2018, các doanh nghiệp trong nước phản ánh vấn đề CGV loại bỏ phim của nhà sản xuất Việt Nam ra khỏi hệ thống rạp chiếu của CGV.

Theo pháp luật cạnh tranh, để đánh giá hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường bị cấm thì cần chứng minh đầy đủ các cấu thành của hành vi vi phạm. Do vậy, biểu hiện của hành vi kinh doanh như “sự khác biệt trong tỷ lệ phân chia doanh thu” hay “phim không được trình chiếu tại CGV” không đủ cơ sở để đánh giá hành vi mang tính chất “áp đặt”, “loại bỏ” theo quy định tại khoản 1 Điều 27 Luật Cạnh tranh 2018.

Tuy nhiên, để đảm bảo môi trường cạnh tranh bình đẳng, Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng vẫn tiếp tục tăng cường giám sát và theo dõi sát sao các hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp trong lĩnh vực điện ảnh.

Về cạnh tranh giữa các doanh nghiệp trên nền tảng Internet, theo ông Trịnh Anh Tuấn, đại dịch Covid 19 đã làm thay đổi thói quen của người tiêu dùng khi thưởng thức các tác phẩm điện ảnh. Thay vì người tiêu dùng xem phim tại rạp chiếu phim, thì họ thường có xu hướng xem phim trên các phương tiện Internet để giảm thiểu rủi ro nhiễm bệnh khi tiếp xúc cộng đồng.

Bên cạnh đó, sự ra đời của cách mạng công nghiệp 4,0, một số giải pháp xem phim trên nên tảng Internet ra đời, như Netflix, WeTV,… Các giải pháp này có nhiều ưu điểm vượt trội so với hình thức xem phim tại rạp. Các giải pháp xem phim trên nền tảng Internet cung cấp cho người tiêu dùng các nguồn phim đa dạng, phong phú với mức chi phí hợp lý. Ngoài ra, chỉ với thiết bị có thể truy cập Internet, người tiêu dùng có thể xem phim trên các giải pháp này mà không giới hạn về mặt thời gian và địa điểm.

Đặc biệt, các giải pháp xem phim dựa trên nền tảng Internet tại Việt Nam hiện nay không chịu sự quản lý của các cơ quan quản lý nhà nước về điện ảnh. Các bộ phim được trình chiếu trên giải pháp mà không cần kiểm duyệt qua cơ quan quản lý ngành.

Như vậy, dưới góc độ cạnh tranh, các giải pháp xem phim dựa trên nền tảng Internet đang làm thay đổi cấu trúc thị trường điện ảnh tại Việt Nam. Trong bối cảnh hiện nay, các giải pháp xem phim nêu trên đã đặt ra một vấn đề mới: liệu rằng doanh nghiệp nắm giữ hệ thống rạp chiếu phim hiện đại và rộng khắp toàn quốc có được xem là một yếu tố then chốt trong kinh doanh phổ biến phim nói riêng và kinh doanh trong lĩnh vực điện ảnh nói chung.

Nhằm tạo lập môi trường cạnh tranh công bằng, bình đẳng trong lĩnh vực điện ảnh, ông Trịnh Anh Tuấn nêu đề xuất một số giải pháp:

Thứ nhất, để tăng cường khả năng tiếp xúc thị trường cũng như nâng cao hiệu quả kinh tế, pháp luật điện ảnh cần tạo ra các cơ chế pháp lý nhằm khuyến khích đầu tư, thu hút đa dạng các nguồn vốn đầu tư vào thị trường điện ảnh. Thông qua việc nâng cao năng lực về tài chính, các doanh nghiệp điện ảnh sẽ có khả năng nâng cao năng lực cạnh tranh của mình, tạo ra lợi ích cho người tiêu dùng cũng như phát triển nền điện ảnh Việt Nam.

Thứ hai, với tính chất đặc thù liên quan đến truyền bá văn hóa, pháp luật điện ảnh nên xây đựng cơ chế về chương trình quốc gia nhằm phát triển nền điện ảnh Việt Nam. Theo đó, chương trình điện ảnh quốc gia cần tập tủng vào việc nâng cao chất lượng sản xuất phim Việt Nam, tăng cường hoạt động quảng bá phim không chỉ giới hạn trong nước mà còn ở các thị trường nước ngoài. Khi đó, vị thế cạnh tranh của doanh nghiệp sản xuất phim được nâng cao, tạo ra lợi thế kinh doanh đáng kể trong việc đàm phán với doanh nghiệp phát hành và doanh nghiệp phổ biến.

Thứ ba, pháp luật điện ảnh cần tạo được hành lang pháp lý toàn diện để có thể điều chỉnh được tất cả các hoạt động kinh doanh liên quan đến lĩnh vực điện ảnh (bao gồm cả dịch vụ chiếu phim dựa trên các nền tẩng Internet). Quy định pháp lý cần được xây dựng dựa trên nguyên tắc bình đẳng, công bằng. Trong đó, nếu như phương thức chiếu phim của các doanh nghiệp truyền thống tại rạp chiếu phim hay chiếu qua truyền hình cần được kiểm duyệt trước khi phổ biến, thì việc chiếu phim trên các nền tảng Internet cũng cần được kiểm duyệt tương tự./.

Theo Lê Anh - Lê Na, Cổng thông tin điện tử Quốc hội

 

Bookmark
In bài viết
Xem phản hồi
Gửi phản hồi
Trở về
Mã an toàn mới
Chưa có nhận xét nào...
Bài viết khác