Vi En
Bookmark
In bài viết
10/02/2020 05:06
Là một trong số người may mắn được chứng kiến cũng như ghi lại khoảnh khắc của những năm tháng chiến tranh, đặc biệt là 12 ngày đêm địch ném bom xuống Hà Nội, khoảng thời gian đó sẽ mãi là dấu ấn trong cuộc đời sự nghiệp của tôi - một người quay phim mang tên Nguyễn Văn Nẫm. Những thước phim quý giá mà tôi và những đồng nghiệp ghi lại được đã được dựng vào phim "12 ngày đêm Hà Nội", "Hà Nội trong mắt ai" và đặc biệt thiên phóng sự "Tội ác tột cùng, trừng phạt thích đáng" đã đoạt giải Bông Sen Bạc tại Liên hoan phim Việt Nam.

Chiếc B-52 đầu tiên của Mỹ bị bắn rơi vào ngày 18/12/1972 sau vài giờ cất cánh

Mười hai ngày đêm khói lửa trong trận chiến Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không với chiến thắng vang dội bắn rơi 81 máy bay các loại trong đó có 34 máy bay B52, đập tan âm mưu của đế quốc Mỹ hòng san phẳng Hà Nội và các thành phố khác đã viết nên bản tráng ca bất tử gây chấn động thế giới. Và rất nhiều những thước phim quý giá về ý chí quyết chiến, quyết thắng, sự xả thân chiến đấu cho hòa bình, độc lập của quân và dân Việt Nam đã được các anh chị em phóng viên quay phim ghi lại. Lúc bấy giờ, đồng chí Hà Huy Giáp - Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Văn hóa phụ trách về điện ảnh liên tục nhắc nhở và động viên anh chị em phóng viên quay phim của Xưởng phim Thời sự chuẩn bị sẵn sàng để ghi lại những thước phim mà Mỹ đánh vào Hà Nội, Hải Phòng và các tỉnh lân cận khác, cùng ý chí quật cường của quân và dân ta đánh trả máy bay Mỹ.

Lực lượng dân quân Hà Nội nêu cao cảnh giác, ngày đêm luyện tập sẵn sàng bắn rơi máy bay của Mỹ trong chiến dịch Điện Biên Phủ trên không

Nhận lệnh, tất cả các quay phim chính và phụ của Xưởng phim Thời sự không ai được đi sơ tán, ở lại phân công nhau trực chiến các nơi trọng điểm trong thành phố mà Mỹ dùng máy bay đánh phá. Xưởng phim Thời sự lúc đó phân công hai người một quay chính và một quay phụ tới các trọng điểm như Nhà máy điện Yên Phụ, Cầu Long Biên, ga Yên Viên, Đài phát thanh Mễ Trì, Khu công nghiệp Cao xà lá nằm dọc trên đường Nguyễn Trãi và các trận địa tên lửa, pháo 100 ly, pháo 37 ly rải rác trong thành phố. Lúc đó không ai biết Mỹ đánh bao lâu nên cứ phân công nhau trực chiến, tốp này đổi cho tốp khác, cứ thế thay nhau.

Liên tiếp 12 ngày đêm, Mỹ huy động hàng trăm máy bay ném bom xuống Hà Nội. Ngay trong đêm đầu tiên, Mỹ ném khoảng 6.600 quả bom xuống 135 địa điểm của Hà Nội và 85 khu dân cư. Đêm nào cũng vậy, cứ khoảng 19-20h đài truyền thanh  liên tục hú còi báo động “Đồng bào chú ý. Đồng bào chú ý. Máy bay địch cách 100m, rồi 50m, máy bay tàng hình rải giấy hạc, kéo dài như những sợi chỉ giăng khắp nơi, một vùng rộng lớn làm nhiễu ra đa của ta”. Bầu trời như sấm rền. Dưới mặt đất thì rung lên qua các đợt bom nổ. Đất trời Hà Nội như những trận động đất 7 – 8 độ rích te, nhà cửa tan hoang, nhiều người thương vong, xa cấp cứu cứ ầm ầm toàn thành phố. Mỗi khi có còi báo động, tất cả mọi người dân đều xuống hầm trú ẩn. Riêng anh em quay phim lại chọn những điểm cao nhất hoặc tới các nơi trong thành phố mà địch ném bom để ghi lại những cảnh máy bay địch bị bắn hạ và cháy. Ngày tôi làm nhiệm vụ ở khu Đài Phát thanh Mễ Trì ở trận địa pháo 37 ly, đêm đó 2 chiếc máy bay phản lực thả hai loạt bom vào trận địa. Tôi đã bị hất tung lên và bị sức ép của bom làm tức ngực mấy tháng trời và bị thương nhẹ ở đầu nhưng rất may mà máy quay vẫn còn nguyên vẹn.

Xác máy bay thứ 2500 của Mỹ bị bắn rơi trên bầu trời Hà Nội

Những ngày tháng chạp năm 1972, trời rét như cắt da cắt thịt, sương mù tràn qua cả người nhưng anh em quay phim vẫn bám trụ. Mỗi khi tên lửa của ta bắn lên hay bom nổ thấy rõ bầu trời xám xịt, mọi người đứng trên nhà cao tầng, gió thổi ù ù, cảm giác như tóm được những đợt sương mù ngang qua. Nhưng mỗi khi ghi lại được những thước phim quý như máy bay của địch bị bắn rơi và cháy, cảm giác rét buốt dường như không còn nữa, không chỉ riêng tôi mà tất cả đều thấy ấm áp lạ thường. Như khi một máy bay địch bị cháy ở phía chợ Bưởi, chị Hằng Nga là bí thư đoàn và là tiểu đội trưởng tự vệ hò reo to nhất “máy bay cháy rồi, máy bay cháy rồi…” tôi đang trực trên ụ pháo 37 ly tại 122 Hoàng Hoa Thám nghe thấy vậy liền đưa máy quay Côn vát lên lấy ống kính góc rộng mở hết khẩu độ với tốc độ 35 hình/giây và thấy lọt vào ống kính được vài ba điểm sáng khác nhau nhanh như chớp. Đêm đó tôi thực sự hồi hộp không sao ngủ được vì không biết có quay được hình nào không. Sau này khi tráng phim ra mới biết mình đã quay được máy bay cháy.

Hay trong một lần trên đường tới điểm trực, gần hết đường Hoàng Hoa Thám thì thấy máy bay và động cơ ở giữa đường vẫn đang cháy. Tôi nhảy xuống xe và quay được toàn bộ các cảnh đó. Khi đến gần dốc Ngọc Hà, chúng tôi thấy bộ đội hò reo kéo lê một phần máy bay B52, tôi bèn nhảy lên nóc ca bô của xe Gat bấm liền được một số cảnh bộ đội kéo xác máy bay. Các cảnh đó sau này được sử dụng trong phim 12 ngày đêm Hà NộiHà Nội trong mắt ai.

Kết quả 12 ngày đêm những người phóng viên quay phim thời sự ngày đó đã cho ra đời bộ phim nhựa với độ dài hai cuốn nói lên sự tàn phá của bom đạn Mỹ ném xuống Hà Nội. Với thiên phóng sự mang tên Tội ác tột cùng, trừng phạt thích đáng chỉ trong một tuần đã hoàn thành và giành giải Bông sen Bạc tại Liên hoan phim Việt Nam.

Chiến thắng Điện Biên Phủ trên không là sự kiện lịch sử có một không hai, biểu tượng của bản lĩnh trí tuệ và chỉ nghĩa anh hùng cách mạng. Dù đã gần 50 năm trôi qua nhưng đối với những người có may mắn như tôi được ghi lại sự kiện ấy qua những thước phim quý giá dường như hình ảnh ấy của một Hà Nội đau thương, kiêu hãnh năm nào vẫn còn nguyên giá trị.

Nguyễn Văn Nẫm

Bookmark
In bài viết
Xem phản hồi
Gửi phản hồi
Trở về
Mã an toàn mới
Chưa có nhận xét nào...
Bài viết khác